Muğla Sahur Vakti — İmsak Saati

Sahur vakti gece yarısından sonra başlar ve imsak vaktine kadar devam eder. Fıkıhta imsak vakti, "fecr-i sadık" olarak adlandırılan ve ufkun doğusunda yatay bir aydınlığın belirdiği ana karşılık gelir. Diyanet İşleri Başkanlığı bu anı güneşin 18 derece aşağıda olduğu süre olarak hesaplamakta; bazı alimler 15 ile 18 derece arasındaki farkı "ihtiyati imsak" adıyla telafi etmektedir.

Sahuru son ana kadar uzatmak caizdir; ancak imsaktan birkaç dakika önce bitmesi ihtiyata daha uygundur. Hz. Aişe (r.a.)'nin rivayetine göre Hz. Peygamber sabah ezanıyla sahuru sona erdirir ve aralarındaki sürenin elli ayet okuyacak kadar kısa olduğu belirtilirdi. Bu rivayete dayanarak bazı alimler ezandan 10-15 dakika öncesini ihtiyat payı olarak belirlemiştir; Diyanet bu süreyi resmi imsak vakitlerinde zaten uygulamaktadır.

Hz. Peygamber sahurda bereket bulunduğunu açıkça belirtmiştir. Enes b. Malik (r.a.)'den rivayet edilen hadiste: "Sahur yiyin, çünkü sahurda bereket vardır." (Buhari, Savm, 20; Müslim, Sıyam, 45) buyurulmuştur. Bu bağlamda sahuru terk etmek Ehl-i Kitab'ın bir adeti olarak nitelendirilmiş ve Müslümanların onlardan bu şekilde ayrışması istenmiştir.

Sahurda yenilen yemeğin miktarı hakkında belirli bir ölçü getirilmemişle birlikte, hafif ve mideyi yormayan bir öğünün tercih edilmesi tavsiye edilmektedir. İmam Nevevi "Sahur az da olsa terk edilmemeli" demiş; bir hurma ya da bir yudum suyla bile sahur yapılabileceğine hükmetmiştir. Bu anlayış, genel olarak Hanefi ve Şafii mezhepleri tarafından da paylaşılmaktadır.

Sahur vakti aynı zamanda manevi değeri yüksek bir zamandır. Gece namazının kılındığı bu saatlerde Allah'ın rahmetinin geniş olduğu, duaların kabul edildiği Kuran-ı Kerim'de bildirilmektedir (Al-i İmran, 17; Zariyat, 18). Sahur öğününü bu farkındalıkla değerlendirmek, Ramazan'ın manevi boyutundan en üst düzeyde yararlanmayı sağlar.

Osmanlı döneminde sahur vakti, mahalle aralarında davul çalan "ramazan davulcuları" tarafından ilan edilirdi. Bu gelenek, toplumsal dayanışmanın ve Ramazan'ın ortak yaşanmasının sembolü haline gelmiştir. Günümüzde birçok belediye bu geleneği sürdürmekte; aileleri sahur için uyandıracak davulcular için resmi izin sistemleri oluşturulmaktadır.

Özellikle İstanbul, Bursa, Konya ve Gaziantep gibi tarihi şehirlerde sahur davulculuğu birer kültür mirası unsuru olarak canlılığını korumaktadır. Diyanet İşleri Başkanlığı, bazı yıllarda sahur programları ve etkinlikler düzenlemiştir.