Kandiller, Bayramlar ve Mübarek Günler
Diyanet Hesabı| Tarih | Hicri | Gün / Kandil | Tür | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 4 Ocak Cum | 1 Ramazan 1451 | Ramazan Başlangıcı | Oruç | Ramazan ayı başlangıcı. İlk sahur ve ilk oruç günüdür. 2030 yılında Ramazan iki kez idrak edilecektir. |
| 29 Ocak Sal | 26 Ramazan 1451 | Kadir Gecesi | Kandil | Kadir Gecesi, Kur'an-ı Kerim'in indirilmeye başlandığı gecedir. Bin aydan daha hayırlı kabul edilir. |
| 2 Şubat Cmt | 29 Ramazan 1451 | Ramazan Bitişi | Oruç | Ramazan ayının son orucu ve son sahur. Ertesi gün Ramazan Bayramı başlar. |
| 3 Şubat Paz | 1 Şevval 1451 | Ramazan Bayramı | Bayram | Ramazan Bayramı 1. günü. Şeker Bayramı olarak da bilinir. Üç gün süren dini bayramdır. |
| 11 Nisan Per | 9 Zilhicce 1451 | Arefe Günü | Özel Gün | Kurban Bayramı arefesi. Hac ibadetinde Arafat'ta vakfeye durulan gündür. Oruç tutmak müstehaptır. |
| 12 Nisan Cum | 10 Zilhicce 1451 | Kurban Bayramı | Bayram | Kurban Bayramı 1. günü. Dört gün süren mübarek bayramdır. Kurban kesme ibadeti yerine getirilir. |
| 2 Mayıs Per | 1 Muharrem 1452 | Hicri Yılbaşı | Özel Gün | Hicri 1452 yılının başlangıcı. Hz. Peygamber'in Mekke'den Medine'ye hicretiyle başlayan İslami takvim yılı başı. |
| 11 Mayıs Cmt | 10 Muharrem 1452 | Aşure Günü | Özel Gün | Aşure Günü, Muharrem ayının 10. günüdür. Birçok peygamberin hayatında önemli olayların yaşandığı mübarek gündür. |
| 11 Temmuz Per | 11 Rebiulevvel 1452 | Mevlid Kandili | Kandil | Mevlid Kandili, Hz. Peygamber'in doğum gecesidir. Rebiulevvel ayının 12. gecesinde idrak edilir. |
| 30 Ekim Çar | 4 Receb 1452 | Regaip Kandili | Kandil | Regaip Kandili, Receb ayının ilk Cuma gecesi idrak edilen mübarek bir gecedir. Üç ayların başlangıcı sayılır. |
| 21 Kasım Per | 26 Receb 1452 | Mirac Kandili | Kandil | Mirac Kandili, Hz. Peygamber'in Mescid-i Aksa'dan göklere yükseldiği gecedir. Receb ayının 27. gecesinde idrak edilir. |
| 8 Aralık Paz | 14 Şaban 1452 | Berat Kandili | Kandil | Berat Kandili, Şaban ayının 15. gecesinde idrak edilir. Günahlardan arınma ve bağışlanma gecesi olarak bilinir. |
| 25 Aralık Çar | 1 Ramazan 1452 | Ramazan Başlangıcı (İkinci) | Oruç | 2030 yılının ikinci Ramazan başlangıcı. Hicri-miladi takvim farkından dolayı bu yıl Ramazan iki kez idrak edilir. |
Dini günler takvimi; kandil geceleri, bayramlar, Ramazan başlangıcı ve diğer mübarek günlerin hicri ve miladi tarihlerini bir arada sunar. Diyanet İşleri Başkanlığı bu tarihleri astronomi hesaplarına dayanarak belirler.
Hicri takvim, 354 ya da 355 günlük ay takvimi üzerine kuruludur. Miladi takvimle aralarında sabit bir fark olmadığından dini günler her yıl miladi olarak yaklaşık 10-11 gün erken gelir. Örneğin 2026 yılı Ramazan'ı Şubat-Mart dönemine denk gelirken 2030 yılı Ramazan'ı Ocak-Şubat aralığına kayar. Bu döngüsel özellik, tüm mevsimlerde oruç deneyimi yaşanmasına imkan tanır; hem uzun yaz günlerinin hem de kısa kış günlerinin orucu ibadetin derinliğine farklı boyutlar katar.
Türkiye'de Diyanet İşleri Başkanlığı, hicri-miladi takvim dönüşümlerini Türkiye Saati ve astronomi verilerine göre hesaplamaktadır. 2026 yılı için kandil geceleri şöyle belirlenmektedir: Regaip (29 Ocak), Miraç (26 Şubat), Berat (13 Mart), Ramazan başlangıcı (1 Mart), Kadir Gecesi (27 Mart), Ramazan Bayramı (31 Mart - 2 Nisan), Mevlid (4 Eylül), Kurban Bayramı (5-9 Haziran).
Beş kandil gecesi İslam geleneğinde özel ibadet ve dua günleri olarak benimsenmektedir: Regaip Kandili (Receb'in ilk Cuma'sına bağlayan gece), Miraç Kandili (27 Receb), Berat Kandili (15 Şaban), Kadir Gecesi (Ramazan'ın 27. gecesi) ve Mevlid Kandili (12 Rebiülevvel). Bu geceler Osmanlı döneminden itibaren minare kandilleriyle aydınlatılmış; bu uygulamadan "kandil gecesi" adı türemiştir.
Diyanet İşleri Başkanlığı, kandil gecelerinde camilerde özel programlar, vaazlar, Kuran tilavetleri ve dua törenleri düzenlemektedir. Bu programlar tüm Türkiye'de eş zamanlı gerçekleştirilmekte; ayrıca Diyanet TV ve radyolarında canlı yayınlanmaktadır.
Türkiye'de Ramazan Bayramı (3 gün) ve Kurban Bayramı (4 gün + 1 arefe) resmi tatil olarak düzenlenmektedir. Bu bayramlar, sosyal güvenlik ve çalışma mevzuatında "ulusal dini bayramlar" olarak tanımlanmakta; kamu ve özel sektör bu günlerde tatil uygulamaktadır. Diyanet İşleri Başkanlığı her bayram için özel yayın ve program akışı hazırlamaktadır.
Kandil geceleri resmi tatil değildir; ancak Diyanet İşleri Başkanlığı'nın göreve çağrısıyla camilerde bu gecelere özel programlar düzenlenmektedir. Bazı belediyeler kandil gecelerinde kültürel etkinlikler ve özel iftarlar organize etmektedir.
Ramazan'ın miladi takvimde gezici oluşu, oruç ibadetinin tüm mevsimlerde yaşanmasını sağlar. Kış Ramazanlarında gündüz süresi kısalır (yaklaşık 9-10 saat), yaz Ramazanlarında ise uzar (14-16 saat). Uzun yaz günlerinde Türkiye'nin kuzeyine doğru gidildikçe gündüz süresi artmaktadır. Diyanet İşleri Başkanlığı her bölge için farklı vakitleri hesaplamakta; Finlandiya'daki Türk cemaatine de özel bir rehber sunmaktadır.
Tarihsel perspektiften bakıldığında son 30 yıl içinde Ramazan 2026 kışın, 1992 ilkbaharda, 2006 sonbahar-kışın, 2016 ise yazın yaşandı. Bu döngüsel dönüşüm yaklaşık 33 yılda tamamlanmaktadır; bir kişi tüm mevsimlerde Ramazan yaşamak istiyorsa 10-15 yıl gibi bir süreye ihtiyaç duyar.