Diyarbakır Ramazan 2027 İmsakiyesi

Oruç ibadeti Kur'an-ı Kerim'de Bakara suresinin 183-185. ayetlerinde farz kılınmıştır: "Ey iman edenler! Sizden öncekilere farz kılındığı gibi oruç size de farz kılındı; umulur ki kötülükten korunursunuz." (Bakara, 183). 185. ayette ise Ramazan ayı, "insanlara rehber olan, doğruyu ve yanlışı birbirinden ayırt eden açık belgeler halinde Kur'an'ın indirildiği ay" olarak tanımlanmaktadır.

Ramazan orucu İslam'ın ikinci büyük ibadetidir. Oruç; şafaktan (imsak vaktinden) güneşin batışına (iftar vaktine) kadar yeme, içme ve diğer şeyleri terk etmek anlamına gelir. Fıkhi açıdan orucu bozan şeyler belirlenmiş; Ramazan orucu bozulduğunda kaza ve kimi durumlarda keffaret gündeme gelir.

Hz. Peygamber Ramazan ayında ibadetini yoğunlaştırır, özellikle son on günde itikafa girerdi. Cebrail ile her Ramazan'da bir kez Kur'an'ı hatmederdi; vefatından önceki son Ramazan'da ise iki kez hatim yapıldığı rivayet edilmektedir (Buhari, Fadlu'l-Kur'an, 7). Bu uygulama, Ramazan'ın "Kuran ayı" olarak nitelendirilmesinin somut dayanağıdır.

Diyanet İşleri Başkanlığı'nın oruçla ilgili yayımladığı rehberde orucun temel hikmetleri şöyle sıralanmaktadır: Nefsi terbiye etmek ve sabır kazanmak; açlık ve susuzlukla yoksulların halini bizzat anlamak; şükrü pekiştirmek; bedensel sağlık açısından hücresel tamir süreçlerini desteklemek. Kuran-ı Kerim'de "umulur ki kötülükten korunursunuz" (Bakara, 183) ifadesi, oruçta asıl amacın takva olduğuna işaret etmektedir.

İmam Gazali "İhyau Ulumi'd-Din" adlı eserinde orucu üç kademede ele alır: Genel oruç (yeme-içmeden kaçınmak), özel oruç (göz, dil ve kulak gibi uzuvları kötülükten korumak) ve en has oruç (kalbi dünya meşgalesinden arındırmak). Bu üçüncü kademe, tasavvuf geleneğinde "hakiki oruç" olarak nitelendirilmektedir.

Mukabele, Ramazan ayı boyunca her gece camide imam önderliğinde Kur'an dinlenmesi geleneğidir. Osmanlı döneminden bu yana süregelen bu uygulama, Türk İslam kültürünün en köklü Ramazan geleneklerinden biridir. Her gece yaklaşık bir cüz okunur; böylece otuz günde Kur'an hatmedilir.

Diyanet İşleri Başkanlığı, Ramazan boyunca büyük camilerde hatimli teravih namazları düzenlemektedir. Bu uygulamada camilerde görevli hafızlar teravih namazı boyunca Kur'an'ı usulünce okur; cemaat hem namaz hem de dinleme ibadetiyle Kur'an'la buluşur. Kadir Gecesi'nde hatim duası yapılması bu geleneğin en duygusal anıdır.

Fitre (sadaka-i fıtr), Ramazan Bayramı'ndan önce ödenmesi vacip olan zorunlu bağıştır. Hanefi mezhebinde buğday ölçütüne göre hesaplanan fitre miktarı, Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından her yıl ilan edilmektedir. Fitrenin bayram namazından önce yoksullara ulaştırılması esastır; gecikmesi halinde yine de ödenmesi gerekir.

Zekat, nisap miktarına ulaşmış mal varlığının yüzde iki buçuğudur. Ramazan'da zekat ödenmesi farz değilse de mükelleflerin büyük çoğunluğu zekatını Ramazan ayında tercih etmektedir; bunun genel sebebi, manevi değeri yüksek bir ayda farz bir ibadeti yerine getirmenin sevabını artıracağı inancıdır. Diyanet İşleri Başkanlığı ve Diyanet Vakfı zekat hesaplama araçları sunmakta ve toplumsal yardım projelerinde zekat fonlarını yönetmektedir.

Osmanlı başkenti İstanbul'da Ramazan, saray törenlerinden mahalle iftarlarına uzanan geniş bir sosyal ritüeller zinciriyle yaşanırdı. Hünkar mahfili iftar sofraları, Atmeydanı'nda kurulan çadır sofralar, kandil simidi ve imaret çorbaları bu kültürün somut yansımalarıydı. Günümüzde bu mirası en canlı biçimde Sultanahmet, Kapalıçarşı çevresi ve Eyüp Sultan gibi semtlerde hissetmek mümkündür.

Davul geleneği, sahur vakitlerini duyurmak için yüzyıllardır sürdürülen bir Anadolu örfüdür. Mahalle davulcuları Ramazan boyunca sahurda evlerin önünden geçer; bu gelenek belediyeler tarafından desteklenmekte ve çeşitli illerde "Ramazan davulcusu" için resmi izin düzenlemesi yapılmaktadır. Sahur sofrası ise aile fertlerini bir araya getiren, gündelik hayatın rutinini aşan özel bir buluşma anıdır.

Diyanet İşleri Başkanlığı'nın rehberine göre Ramazan'da orucu bozmayan ancak mekruh sayılan bazı davranışlar mevcuttur: Aşırı miktarda tükürmek, ilaç ya da yiyecek tadına bakarken yutmak, balgam ve tükürüğü bilerek yutmak gibi durumlar mekruh kabul edilmektedir. Buna karşın diş fırçalamak, mazmaza yapmak (ağzı çalkalamak, aşırıya kaçmadan), dişlere macun uygulamak veya ağız spreyi kullanmak fetvalar çerçevesinde mubah sayılabilmektedir.

Hastalık veya yolculuk halinde orucu ertelemek ve ilerleyen dönemde kaza etmek dinen meşru bir kolaylıktır. Hamileler, emziren anneler ve yaşlılara da kolaylık tanınmaktadır; bu durumlar için fidye ödenmesi söz konusu olabilir. Diyanet İşleri Başkanlığı Alo 190 hattı ve web sitesi üzerinden bireysel sorulara fetva vermektedir.