ABD Başkanı Donald Trump, İran ile 60 günlük ateşkes süresince Hürmüz Boğazı'ndan geçiş ücreti alınmayacağını sosyal medya hesabı üzerinden duyurdu. Trump, kalıcı anlaşmanın tamamlanmaması durumunda bu ücretlerin yalnızca ABD tarafından uygulanabileceğini de belirtti. Açıklama, bölgedeki gerilimin küresel enerji piyasaları açısından yakından izlendiği bir dönemde geldi.
Hürmüz Boğazı'nın stratejik önemi
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi ile Umman Körfezi'ni birbirine bağlayan yaklaşık 167 kilometre uzunluğundaki stratejik su yoludur. Kuzey kıyısında İran, güney kıyısında ise Umman'ın Musandam yarımadası ve Birleşik Arap Emirlikleri yer alır. Boğazın en dar bölümü yaklaşık 40 kilometre genişliğe sahip olup küresel petrol ticaretinin önemli bir bölümü bu boğazdan geçer. Olası bir kapanma, dünya enerji fiyatlarını doğrudan etkiler.
Dünyanın en yoğun deniz ticaret hatlarından biri olan boğaz, özellikle ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatı açısından kritik bir geçiş noktası kabul edilir. Bu nedenle bölgedeki herhangi bir tansiyon artışı, enerji ihracatçısı ve ithalatçısı ülkelerin tamamını yakından ilgilendiren küresel bir mesele haline gelir.
İran'ın tutumu
İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, ABD'nin mutabakat sorumluluklarını yerine getirmemesi ve İsrail'in askeri operasyonlarını sürdürmesi gerekçesiyle Hürmüz Boğazı'nı gemi trafiğine kapattığını açıkladı.
ABD'nin tutumu
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'nın açık olduğunu ve serbest geçiş imkânının sürdüğünü bildirdi. CENTCOM açıklamasında, ticari gemi trafiğinin artarak devam ettiği ve bu gemilerin küresel pazarlara büyük miktarda kargo taşıdığı vurgulandı. Boğazdaki seyrüsefer güvenliğine ilişkin karşılıklı açıklamalar, bölgedeki belirsizliğin sürdüğüne işaret ediyor.