İsviçre'nin Burgenstock bölgesinde gerçekleştirilen üst düzey görüşmelerin ilk turu sona erdi. Taraflar, 60 gün içinde bir anlaşmaya varmayı hedefleyen bir yol haritası üzerinde uzlaştı.
İran Nükleer Anlaşmasının Arka Planı
Kapsamlı Ortak Eylem Planı (JCPOA), İran nükleer programını sınırlandırmak karşılığında yaptırımların kaldırılmasını öngören bir anlaşmaydı. 14 Temmuz 2015'te Viyana'da İran ile P5+1 ülkeleri (ABD, Rusya, Çin, İngiltere, Fransa ve Almanya) arasında imzalandı. ABD, 2018'de Trump yönetimi döneminde bu anlaşmadan çekildi; Biden yönetimi döneminde başlayan yeniden müzakereler ise somut bir sonuca ulaşamadı. Mevcut görüşmeler, uzun süredir devam eden bu diplomatik sürecin yeni bir halkasını oluşturuyor.
60 Günlük Yol Haritası
Taraflar, nihai anlaşmaya ulaşılması amacıyla 60 günlük bir zaman dilimi belirledi. Bu süre zarfında teknik müzakerelerin hızlandırılması ve üst düzey bir komitenin oluşturulması kararlaştırıldı. Komite, müzakerelerin siyasi denetimini üstlenecek ve anlaşmazlıkların çözümünde belirleyici rol üstlenecek.
Hürmüz Boğazı İletişim Hattı
Görüşmelerde dikkat çeken bir diğer başlık ise Hürmüz Boğazı oldu. Basra Körfezi ile Umman Denizi'ni birbirine bağlayan bu kritik su yolunun yaklaşık 104 mil uzunluğunda olduğu, en dar noktasında ise 24 mil genişliğe indiği bilinmektedir. Dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği bu boğazda ticari gemilerin güvenli geçişini sağlamak amacıyla taraflar doğrudan bir iletişim hattı kurmayı kabul etti.
Lübnan Çatışma Önleme Birimi
Lübnan'daki güvenlik durumu da görüşmelerde ele alındı. Taraflar, çatışmaların önlenmesine katkı sağlayacak bir çalışma grubu kurulması konusunda anlaşmaya vardı. Bu grup, Lübnan Cumhuriyeti ve arabulucu ülkelerin desteğiyle faaliyet gösterecek.
ABD ve İran heyetleri başkanlığında gerçekleşen görüşmelerde taraflar, diplomatik sürecin devam etmesi konusunda kararlılıklarını vurguladı.