Sigara ve tütün mamullerinde her yıl temmuz ve ocak aylarında Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi'ne (Yİ-ÜFE) bağlı olarak otomatik bir vergi güncellemesi yapılıyor ve bu durum piyasada zam beklentisi yaratıyordu. Ancak bugün Resmi Gazete'de yayımlanan kararla, 2026 yılının temmuz-aralık dönemi için sigarada bu otomatik güncelleme devreye alınmadı; böylece beklenen ek vergi kaynaklı zam gerçekleşmedi.
Düzenlemeyle birlikte sigaraya uygulanan nispi Özel Tüketim Vergisi oranı yüzde 45'ten yüzde 42'ye düşürüldü. Buna karşılık maktu vergi tutarı paket başına 23,7404 lira, asgari maktu vergi tutarı ise 2,2953 lira olarak belirlendi. Karar, Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi.
Fiyatlara etkisi ne olacak?
Vergi yapısındaki değişiklik, üreticilerin nihai ürün fiyatını artırma zorunluluğunu da değiştiriyor. Önceki sistemde toptan satış fiyatını 1 lira artırmak isteyen bir üretici, nihai ürün fiyatını 3,19 lira artırmak zorundaydı; yeni düzenlemeyle bu oran 2,91 liraya geriledi. Bu değişiklik, vergi kaynaklı enflasyonist baskıyı bir miktar azaltıyor. Üreticiler yine de maliyet, döviz kuru veya ticari strateji gerekçesiyle kendi fiyatlarını serbestçe belirleyebiliyor; dolayısıyla raflardaki fiyatların sabit kalacağı anlamına gelmiyor.
Diğer tütün ürünleri ve alkolde durum ne?
Düzenleme yalnızca sigarayı kapsıyor; puro, sigarillo ve diğer bazı tütün mamullerinde temmuz-aralık döneminde Yİ-ÜFE oranında vergi güncellemesi yapılmaya devam edecek. Alkollü içeceklerde de ÖTV tutarları aynı dönemde Yİ-ÜFE oranına göre güncellenmeye devam ediyor; yani otomatik zamdan muaf tutulan tek ürün grubu sigara oldu.
Kararın yürürlüğe girmesiyle birlikte tüketicilerin önümüzdeki günlerde marketlerde beklediği toplu bir sigara zammıyla karşılaşmayacağı, ancak üretici bazlı fiyat değişikliklerinin sürebileceği görülüyor. Vergi oranındaki indirim, hükümetin tütün ürünlerinde kısa vadede ek bir vergi yükü oluşturmama yönünde tercih yaptığını gösteriyor.