Milyonlarca çalışanı ilgilendiren kademeli emeklilik tartışması yeniden alevlendi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın 'Emeklilik sisteminde bir değişiklik planlamıyoruz, mevcut prim ve yıl şartları devam edecek' açıklamasına karşın, TBMM'ye sunulan kanun tekliflerinin gündeme alınmasıyla beklenti yeniden yükseldi. Hükümet kanadından somut bir takvim verilmezken, muhalefet partileri 1999 sonrası sigortalılar için yaş makasının daraltılması gerektiğini öne sürüyor.
Yasanın detayları ve kapsamı
Kamuoyunda 'erken emeklilik' olarak bilinen kademeli emeklilik düzenlemesi, 8 Eylül 1999'dan sonra ilk kez sigortalı olan çalışanları hedef alıyor. 1999'da yapılan değişiklikle emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde 60'a yükseltilmişti. 2008 reformuyla birlikte yaş şartı kademeli olarak 65'e çıkmaya başladı. EYT yasası yalnızca 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olanların yaş şartını kaldırmıştı; bu tarihten birkaç gün sonra işe başlayanlar ise aynı haktan yararlanamadı.
TBMM Başkanlığı'na sunulan kanun tekliflerinden CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay imzalı düzenleme, sosyal güvenlik sistemindeki 'makas aralığı' olarak adlandırılan eşitsizliği gidermeyi amaçlıyor. Sözcü ve NTV'de yer alan haberlere göre teklif, prim gün sayısı ve yaş şartında kademeli bir geçiş öngörüyor. Ancak hükümetin tutumu nedeniyle teklifin yasalaşma süreciyle ilgili netlik bulunmuyor.
Bakan Işıkhan kamuoyu önündeki açıklamalarında 'Şu an gündemimizde böyle bir çalışma yok. Mevcut aktüeryal dengeyi nasıl sağlayabiliriz, ona bakıyoruz' ifadelerini kullandı. SGK'nın aktüeryal yük hesaplarına göre erken emeklilik düzenlemesinin sosyal güvenlik bütçesine getireceği ek maliyet, hükümetin temkinli yaklaşımının arkasındaki temel etken olarak gösteriliyor.
Kimleri kapsıyor
Kademeli emeklilik beklentisi en çok 1999 ile 2008 yılları arasında ilk sigorta girişi olan çalışanları ilgilendiriyor. EYT'den yararlanamayan bu kesim, kendileriyle 8 Eylül 1999 öncesi sigortalılar arasında 17 ila 20 yıllık emeklilik yaşı farkı oluştuğunu ifade ediyor. Mevcut mevzuata göre 1999 sonrası sigortalı kadınlar 58, erkekler 60 yaşında emekli olabiliyor; ancak 2036'dan itibaren bu yaş kademeli olarak yükselecek.
Sigortalıların somut bir adım için Resmi Gazete'de yayımlanacak düzenlemeyi beklemesi gerekiyor. Şu anda yasalaşmış ya da yürürlüğe girmiş bir kademeli emeklilik düzenlemesi bulunmuyor. Vatandaşların güncel hak kayıpları ve başvuru süreçleri için SGK duyurularını ve E-Devlet üzerindeki 'Tescil ve Hizmet Dökümü' kayıtlarını takip etmeleri öneriliyor.