Cam, plastik ve alüminyum ambalajların geri dönüşümünü teşvik etmek amacıyla belirli illerde pilot olarak yürütülen DOA uygulaması, 1 Temmuz'dan itibaren market zincirleri, süpermarketler, bakkallar, büfeler ve otel-restoran-kafe işletmelerinin (HOREKA) tamamını kapsayacak şekilde ülke geneline yaygınlaştırıldı. Sistem, TÜÇA'nın koordinasyonunda yürütülüyor ve amaç yıllık yaklaşık 25 milyar ambalajın geri dönüşüme kazandırılması olarak açıklanıyor.
Teşvik bedeli 25 kuruştan 1 TL'ye çıktı
Pilot uygulama döneminde ambalaj başına 25 kuruş olarak belirlenen teşvik bedeli, Türkiye genelindeki yaygınlaşmayla birlikte 1 TL'ye yükseltildi. İade edilen bedel, tüketicinin DOA dijital cüzdanına aktarılıyor; kullanıcılar bu bakiyeyi anlaşmalı bankalardan nakit olarak çekebiliyor ya da anlaşmalı marketlerde alışverişte kullanabiliyor.
İade noktaları nasıl bulunuyor
Depozitolu ambalajlar, sisteme dahil marketlerde bulunan otomatik iade makineleri veya görevli personelin bulunduğu iade merkezleri aracılığıyla teslim alınıyor. Bu üniteler market ve süpermarketlerin yanı sıra alışveriş merkezleri, üniversite yerleşkeleri, metro ve tren istasyonları, otogarlar, kamu kurumları ile hastane girişlerinde de hizmet veriyor. Kullanıcılar, DOA uygulaması üzerinden il, ilçe ve mahalle seçerek kendilerine en yakın iade noktasını görüntüleyebiliyor.
İlk günde 1,5 milyon ambalaj toplandı
Sistemin Türkiye geneline yayıldığı ilk gün 649 binden fazla kullanıcı DOA'ya dahil oldu ve bu kullanıcılar aracılığıyla bir günde toplam 1,5 milyondan fazla ambalaj geri dönüşüme kazandırıldı. Yetkililer, sistemin tam kapasiteyle işlemesi hâlinde ekonomiye yıllık yaklaşık 30 milyar TL seviyesinde doğrudan katkı sağlamasının hedeflendiğini belirtiyor.
Uygulamanın önümüzdeki dönemde büyük şehirlerin dışındaki ilçe ve belde merkezlerinde de iade noktası sayısının artırılması planlanıyor. Bakanlık yetkilileri, sisteme dahil olan işletme sayısının artmasıyla birlikte iade noktalarına erişimin kısa sürede daha da kolaylaşmasının beklendiğini aktarıyor.