İran ile ABD arasında haftalardır kırılgan biçimde sürdürülen ateşkes, 8 Temmuz 2026'da fiilen çöktü. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'ndan geçen üç ticari gemiye yönelik İran saldırılarına yanıt olarak geniş çaplı bir hava operasyonu başlattığını duyurdu.
CENTCOM'un saldırı açıklaması
CENTCOM'un açıklamasına göre operasyonda İran'a ait 80'den fazla askeri hedef vuruldu. Hedefler arasında hava savunma sistemleri, komuta-kontrol üsleri, kıyı radar tesisleri, gemisavar füze kapasiteleri ve 60'tan fazla silahlı hız teknesi yer aldığı belirtildi. CENTCOM açıklamasında, İran'ın uluslararası sularda seyreden ticari gemileri hedef almasının 'haksız, tehlikeli ve ateşkesin açık ihlali' olduğu ifade edildi.
Yerel kaynaklara ve haber ajanslarına göre saldırılar İran'ın güneyindeki Sirik ve Bender Abbas limanlarını, Keşm Adası'nı ve Buşehr kentini kapsadı. İran devlet televizyonu, bölgede art arda patlama sesleri duyulduğunu bildirdi; Bahreyn'de de sirenlerin çaldığı aktarıldı.
Tahran'ın tepkisi
İran Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin saldırılarının ateşkesi ihlal ettiğini ve varılan mutabakat zaptını geçersiz kıldığını açıkladı. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ise yaptığı açıklamada 'zorbalık ve şantaj döneminin sona erdiğini, İran halkının boyun eğmeyeceğini' söyledi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı Hatem-ül Enbiya Merkez Karargâhı, ABD'nin 'saldırgan eylemlerinin cevapsız bırakılmayacağını' duyurarak sert bir yanıt verileceğini iddia etti. Haber ajanslarına göre İran güçleri, buna karşılık Bahreyn ve Kuveyt'teki bazı hedeflere yönelik füze ve İHA saldırıları düzenledi; bu saldırıların etkinliğine ilişkin bağımsız doğrulama henüz yapılamadı.
Can kaybı veya yaralı sayısına ilişkin taraflardan resmi ve doğrulanmış bir açıklama şu ana kadar yapılmadı.
Ekonomik yaptırım hamlesi
ABD Hazine Bakanlığı, İran petrolünün satışına belirli koşullarla izin veren genel lisansı (General License X) iptal ettiğini duyurdu. Bakanlık açıklamasında, mevcut işlemler için 17 Temmuz'a kadar bir geçiş süresi tanındığı belirtildi. Gelişme, bölgedeki enerji piyasalarında ve petrol fiyatlarında yeni bir belirsizlik dalgasına yol açtı.