ABD ile İran arasında varılan mutabakat muhtırasının resmi metni, iki ülke tarafından kamuoyuyla paylaşıldı. 14 maddelik belge, Hürmüz Boğazı'ndaki ticareti yeniden başlatmayı, İran'a yönelik bazı mali kısıtlamaların hafifletilmesini ve önümüzdeki dönemde yapılacak teknik görüşmelerde nükleer programın nasıl ele alınacağına dair yol haritasını içeriyor.
Mutabakatın Temel Maddeleri
Mutabakatın ilk maddesi, Amerika Birleşik Devletleri, İran İslam Cumhuriyeti ve mevcut savaştaki müttefiklerinin, Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sonlandırıldığını ilan etmelerini öngörüyor. İkinci maddede ise iki ülke, birbirlerinin egemenliğine saygı göstermeyi ve birbirlerinin iç işlerine karışmamayı taahhüt ediyor.
Hürmüz Boğazı'nın Önemi
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, İran ile Umman arasındaki dar su yoludur. Beşinci madde, İran İslam Cumhuriyeti'nin Basra Körfezi'nden Umman Denizi'ne ve tersi yönde ticari gemilerin güvenli ve ücretsiz geçişi için gerekli düzenlemeleri yapmasını öngörüyor. Boğazın uzun süreli kapalı kalması küresel enerji piyasalarında ciddi fiyat artışlarına neden olmuştu.
Nükleer Program ve Sonraki Adımlar
Anlaşmaya göre İran'daki zenginleştirilmiş uranyumun durumuna ilişkin teknik görüşmeler ivedilikle başlayacak. Belge, tarafların çeşitli uluslararası denetim mekanizmalarına ilişkin müzakerelere devam edeceğini de hükme bağlıyor. İki ülke arasındaki bu diplomatik yakınlaşma, bölgedeki gerilimin azaltılması açısından son yılların en somut adımı olarak değerlendiriliyor.